"Kan niet"

Ze is net afgestudeerd en begonnen in haar eerste baan. Sinds een paar weken merkt ze dat erg onrustig is en daarom trekt ze nu bij mij aan de bel.

Op het werk gaat het goed, vertelt ze. Maar ze ontmoet nog steeds elke dag nieuwe mensen en dat levert haar veel stress op: vinden ze haar wel leuk en goed genoeg, anderen zijn veel beter dan dat zij is, niemand wil vast bevriend met haar zijn etc. Dat zijn maar een paar van die nare gedachten die haar elke dag plagen en waar ze nu steeds meer en meer in vastloopt. In plaats van ‘altijd opgewekt’ te zijn betrapt ze zich erop dat ze somberder wordt en steeds stiller is op het werk. Ook staat ze zo laat mogelijk op als ze thuis werkt. Het liefst, ook het weekend, ligt ze in bed, lekker veilig en warm. Het lijkt wel alsof ze niet kan opstaan, zegt ze peinzend.

Als ik vraag wat ze graag bij mij wil bereiken zegt ze dat ze graag weer meer zichzelf wil kunnen zijn, óók op het werk en niet alleen bij haar vrienden. Zonder dat ze zo in al die negatieve gedachten meegaat en piekert.

We gaan daarom samen onderzoeken wat gedachten zijn en of we al onze gedachten wel moeten geloven, of zelfs maar beter soms met een bak zout kunnen nemen. Het antwoord dat we ontdekken is dat veel van onze gedachten gewoon spam zijn. En net zoals met spam op je computer, hoef je de spamgedachten vooral niet te geloven of in mee te gaan. Spamgedachten zijn bijvoorbeeld gedachten als ‘ik kan niets’, ‘ik doe het ook altijd fout’, ‘ik ben niet mooi genoeg’ etc. Die helpen je niet en zijn ook niet 100% waar. Maar ondertussen kunnen ze je enorm belemmeren.

Ik vraag nieuwsgierig naar een gedachte die haar belemmert. Ze zegt meteen “Dat ik niet kan opstaan, ik blijf steeds langer in bed liggen.” “Ah” zeg ik, “daar weet ik een leuke oefening voor. Zullen we die eens proberen?”. Ze zegt meteen ja.

Ik leg haar uit wat we gaan doen: we gaan zeggen “Ik kan niet opstaan” terwijl we gewoon uit onze stoel opstaan en weer gaan zitten. En dat gaan we vijf minuten doen. Ze begint te lachen en zegt: “Dat is toch gek?” “Hmm” knik ik. “Maar laten we het gewoon eens doen en kijken wat het met je doet.”

We doen het samen. In het begin moeten we alle twee samen giebelen maar we zetten door. En op het laatst is het een betekenisloos zinnetje geworden, waarvan de lading af is. De volgende keer dat ik haar zie staat ze de hele week al op thuiswerkdagen om 8 uur op. “Ik kan niet opstaan” heeft geen impact meer zegt ze. Haar vriend doet nu ook het licht aan in de slaapkamer als hij om 7.50 naar het werk gaat. Dat maakt ook dat ze gemakkelijker opstaat.

Ik steek mijn duim op en zeg “Goed gedaan”.

Deze column is ook gepubliceerd in de Baarnsche Courant van 26 februari 2024.