Samen Apart

Ze is moeder van een tweeling van acht, een jongen en een meisje, waarvan het jongetje autistisch is. Hij flipt als dingen anders gaan dan verwacht, en nu komt de vakantie eraan. Ze houdt haar hart vast. Want hij heeft enorme behoefte aan structuur en duidelijkheid, terwijl haar dochter daar inmiddels juist een hekel aan begint te krijgen. Hoe kan ze nu zorgen dat iedereen het naar zijn zin heeft? Zijzelf het liefst ook, voegt ze er — na een korte pauze, als een soort achterafgedachte — nog aan toe.

Haar zoon wil elke zondag naar het Militair Museum in Soesterberg, vliegtuigen kijken. En dat hebben ze tot nu toe ook braaf gedaan. Maar haar dochtertje heeft daar echt geen zin meer in; ze is er al honderd keer geweest en loopt te mokken bij de gedachte alleen al. „Zo saai, mam." Haar dochter wil liever tekenen, iets bakken of met poppen spelen. En zij als moeder kan het museum inmiddels ook uittekenen. „Wat lastig joh, twee kinderen die zo verschillend zijn,” zeg ik meelevend.

„Heb je ChatGPT al eens om advies gevraagd?” pols ik. „ChatGPT? Die gebruik ik wel eens voor mijn werk, maar niet voor zoiets. Wat moet ik dan vragen?” zegt ze, nieuwsgierig. Ik zeg: „Nou, laten we gelijk eens wat proberen.” Ik pak mijn laptop en typ: Tweeling, jongen 8 jaar autistisch houdt van vliegtuigen en Militair Museum, meisje 8 jaar houdt van tekenen en kleuren, bakken en poppen. Dan kijk ik op en vraag: „Waar houdt mama van?” Ze schiet in de lach en zegt spontaan: „Mama houdt van rust en goede koffie.” Ik grijns terug en typ het braaf in. Dan typ ik erbij: Wat zijn dan goede suggesties zodat iedereen een leuke dag heeft in het Militair Museum?

Het scherm blijft een paar seconden stil. En dan ratelt ChatGPT vier suggesties uit waarbij iedereen aan zijn trekken komt. Voor het meisje bijvoorbeeld een creatieve kleurenspeurtocht, een eigen museumboek maken met foto’s, of saaie grijze voertuigen juist oppimpen in een tekenboek. Voor het jongetje is er een scavenger hunt (vind drie propellervliegtuigen etc), vliegtuigjes vouwen van papier en een landingsbaan maken van karton etc.

“Oh,” zegt de moeder blij verrast, “er staan ook leuke suggesties voor thuis bij, zoals camouflage-muffins maken en een poppenpiloot die voor het eerst meegaat naar het museum.” “Ja, handig hè?” zeg ik. “En vraag gewoon om meer suggesties of iets anders, dan komt ChatGPT met nog meer ideeën. Het maakt ook geheime missieboekjes of een dagplan voor je.”

Ik ben even stil, typ iets in, wacht het antwoord af en geef haar dan mijn laptop. “Heb je hier nog wat aan?” vraag ik. Ze kijkt me verrast aan en leest dan wat ChatGPT voorstelt op mijn vraag wat goede alternatieven zijn voor het al zo bekende Militair Museum — voor een tweeling met zulke verschillende behoeftes, en waarbij de moeder het ook leuk heeft.

Ze kijkt op en zegt, met tranen in haar ogen: “Weet je dat ik hier een beetje emotioneel van word? Wow, wat een goede tips. Het gaat nog een leuke vakantie worden zo!” Ik kijk haar warm aan en zeg: “Dat gun ik jullie zó!”

Deze column is ook gepubliceerd in de Baarnsche Courant van 10 juni 2025.