De Octopus

Hij is eind veertig, heeft een jong gezin met drie kinderen, en kreeg net vreselijk nieuws te horen. Het kleine, onschuldige plekje op zijn rug dat er al jaren zat, was ineens gek gaan doen. Omdat het af en toe ook hevig jeukte, had zijn vrouw gezegd dat hij het toch maar even moest laten nakijken. Dus ging hij naar de huisarts, vertelt hij, en daarna naar de specialist om het te laten verwijderen. Routineonderzoek, dacht iedereen.

Op de operatietafel werd het ineens een heel ander verhaal, vertelt hij. „Ik had een plaatselijke verdoving gekregen en zag de arts ineens verstijven. Hij ging bellen met een collega en—lang verhaal kort—ik blijk een heel agressieve, zeldzame en wild om zich heen grijpende kanker te hebben.” Hij valt stil.

Ik kijk hem aan en zeg meelevend: „Wat moet dat ongelofelijk moeilijk voor jou en je gezin zijn.” Hij knikt, slikt, en veegt een langzaam opkomende traan uit zijn linkeroog. „Mmm… Ik kan het nog steeds niet geloven. Ik ben in shock. En weet je, de arts zei: ‘Die kanker is eigenlijk een soort octopus—die spreidt zijn tentakels overal naartoe uit, zeer invasief en is moeilijk te bestrijden.’ Dat beeld krijg ik nu niet meer uit mijn hoofd. Ik kan pas over twee of drie maanden geopereerd worden, en ik voel nu elke minuut die kanker letterlijk groeien. Ik word er doodnerveus van. Ik kan niets meer. Ik voel me overweldigd.”

We zijn stil.

Hij vervolgt: „En mijn kinderen en vrouw zijn natuurlijk ook totaal in paniek. We bespreken het open, ook waar de kinderen bij zijn. De oudste van veertien begrijpt het natuurlijk veel beter dan die van zes. Die wil de hele tijd een pleister op mijn rug plakken.” Hij kijkt me aan met een pijnlijke grimas. „Was het maar zo simpel.” Ik zeg: „Wat een onwijs shitty situatie waar jullie zo ineens in beland zijn. En dan ook nog zo lang moeten wachten op de ingreep, met dat beeld van die octopus dat de hele tijd op je netvlies zit— wat een stress!”

Hij knikt heftig.„Ik voel die tentakels de hele dag over mijn rug lopen en de kanker verspreiden. Nu ook.” Hij siddert. Ik knik begrijpend. „Mag ik iets proberen, om te kijken of we dit beeld wat rustiger kunnen maken in je hoofd?” „Graag,” zegt hij. „Want dit trek ik niet lang meer.”

Ik zeg: „Stel je de octopus voor. En stel je nu voor dat de tentakels één voor één worden teruggetrokken. Tot ze allemaal ingetrokken zijn.” Hij doet spontaan zijn ogen dicht en visualiseert dit. Ik vervolg: „De octopus is nu klein en compact, niets komt meer naar buiten. En net zoals een beer dat doet, gaat hij nu in winterslaap. Hij doet niets meer — hij is inactief. Hoe voelt dat voor jou?”

Hij zegt heel zacht, ogen nog dicht: „Dat voelt zó veel fijner…” Met de ogen weer open: „Maar het is wel een hele agressieve kanker die ik heb?!” Ik knik. „Dat weet ik. Maar wat voelt voor jou fijner: de actieve octopus of de inactieve? Wat is dragelijker?” Hij antwoordt meteen: „De inactieve octopus!” Ik glimlach warm. „Dan zou ik zelf voor dat beeld gaan – jij ook?” Hij denkt kort na, knikt, en zegt met een kleine lach: „Dat ga ik ook doen. En je hoort wel eens van die verhalen over hoe visualiseren helpt. En dit zorgt nu al voor meer rust.”

We bespreken nog een aantal tools die hij kan inzetten om de paniek en doemdenken tegen te gaan. Als hij weggaat zegt hij: „Het voelt wat lichter, dank je.” 

Soms is er lichter mee proberen om te gaan het enige wat we kunnen doen.

Deze column is ook gepubliceerd in de Baarnsche Courant van 6 januari 2026.