Skip to main content

Ouder worden gaat automatisch – leeftijdsdiscriminatie ook?

Geschreven op | Blog

“Om mensen laagdrempelig te bereiken met handige tips en tools uit mijn coaching- en psychologiepraktijk, schrijf ik een twee-wekelijkse column in de Baarnsche Courant. Daarin schrijf ik over (dagelijkse) dingen die je behoorlijk dwars kunnen zitten en die voor veel mensen heel herkenbaar zijn. Heb je vragen naar aanleiding van deze blog? Dan hoor ik dat graag!”

Levenslooppsychologe en Coach Judith Niekel-Sjoerds

Ouder worden gaat automatisch – leeftijdsdiscriminatie ook?

Nieuw onderzoek werpt licht op hoe we dit eenvoudig en low-budget kunnen helpen tegengaan

Leeftijdsdiscriminatie komt volgens de WHO over de hele wereld voor en is sociaal de meest “geaccepteerde” van alle discriminatievormen. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld rassendiscriminatie en seksisme.

Onderzoek heeft aangetoond dat er een sterk verband is tussen leeftijdsdiscriminatie – in de vorm van negatieve stereotypes, vooroordelen en discriminatie naar ouderen toe -, en risico’s op fysieke en mentale gezondheidsklachten. Zo worden oudere mensen door leeftijdsdiscriminatie soms achtergesteld in de gezondheidszorg. Zo kunnen dokters en dokters-in-opleiding door bepaalde (onbewuste) aannames oudere patiënten anders bejegenen waardoor zij niet de hulp krijgen die ze nodig hebben. Dit kan weer tot een verslechterde gezondheid leiden. We worden allemaal ouder, of we willen of niet, en hopen/vertrouwen er maar op dat dat de negatieve gevolgen aan ons deurtje voorbij gaat.

Gezien de steeds ouder wordende bevolking, zal leeftijdsdiscriminatie alleen maar gaan toenemen. Om dit adequaat tegen te kunnen gaan heeft de WHO een onderzoek naar leeftijdsdiscriminatie laten uitvoeren door onder andere Cornell University dat is gepubliceerd in de American Journal of Public Health. Het ging om systematisch literatuuronderzoek en meta-analyse naar drie verschillende soorten interventies: 1) educatie 2) intergenerationeel contact (contact tussen ouderen en jongeren) en 3) zowel educatie als intergenerationeel contact. De onderzoeken waren uitgevoerd tussen 1976 en 2018, met in totaal meer dan 6000 deelnemers. Het is voor het eerst dat hiernaar gekeken is.

Wat kwam er uit het onderzoek? De interventies verminderen significant leeftijdsdiscriminatie op het gebied van houding, kennis en het op je gemak zijn (“attitudes, knowledge and comfort”) ten opzichte van ouderen. De interventies met zowel het contact als educatie element in zich hadden het grootste effect op de verandering in houding ten opzichte van ouderen. Bovendien bleken zowel vrouwen als jongvolwassenen positief gevoeliger te zijn voor de interventies: bij hen trad een groter effect op. Er was geen significant effect op het gebied van werken met oudere volwassenen en angst.

Wat voor interessante inzichten leverde het onderzoek nog meer op? Er bleek dat het meeste onderzoek naar leeftijdsdiscriminatie en interventies was uitgevoerd in de USA. Hierdoor kan een “locatie bias” zijn ontstaan. Ook kwam naar voren dat er nog geen onderzoek was naar leeftijdsdiscriminatie interventies tussen ouderen zelf. De onderzoekers geven verder aan dat de meeste onderzoekers heel kleinschalig waren en weinig kosten met zich mee brachten.

Zij stellen dat verder onderzoek naar passende interventies kan helpen om leeftijdstijdsdiscriminatie aan te pakken en hiermee het welzijn van ouderen te helpen vergroten. Onderzoeker Pillemer stelt dat ouderen geneigd zijn de negatieve houding ten opzichte van ouder worden te aanvaarden, en daardoor meer kans hebben op psychologische en fysieke gezondheidsklachten. Met een negatieve houding schijn je ook gemiddeld ruim 7 jaar eerder te sterven dan personen met een positieve houding.

Mooi oud worden is een kunst op zich. Je moet vaak van bepaalde dingen afscheid nemen omdat je lijf en geest het kan gaan laten afweten. Sporten wordt lastiger, je contacten vallen weg door ziekte, je geheugen wordt minder… Door een positieve instelling kunnen we het onvermijdelijke ouder worden beter leren omhelzen, met alle ups en downs. Net zoals bijvoorbeeld de puberteit zijn eigen voor- en nadelen kent. Het is wat het is.

Ouderen mensen zijn de jeugd van vroeger, en hebben recht op een open blik en correcte behandeling door de generaties onder hen. Het zijn fases die we (hopelijk) allemaal mogen meemaken in een veilige omgeving. Terwijl ik dit schrijf bedenk ik me dat het bijzonder vreemd is dat leeftijdsdiscriminatie zo sociaal geaccepteerd is. We gaan dit immers allemaalondervinden? “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet gij ook een ander niet?”

Fact check: Nancy Gheysens, MSc

Bronnen:

https://www.sciencedaily.com/releases/2019/06/190621140328.htm

https://ajph.aphapublications.org/doi/10.2105/AJPH.2019.305123

Judith Niekel-Sjoerds

Levenslooppsychologe en Coach

Blog Archief:

  • “Van afvoerputje naar professioneel nee/ja zegger”

    27 september 2022
    Hij installeert zich uitgebreid op de gemakkelijke bank met een grote cappucino, inspecteert eens goed de onbekende ruimte en kijkt me dan met een ...
  • "Ik ben niet meer de oude"

    30 september 2022
    Ze neemt een slok koffie en zucht even. Ik vraag voorzichtig “Gaat het?” Ik weet dat ze chemo heeft gehad en daar nog steeds last van heeft en sne...
  • "De buren vroegen: gaat het wel goed met je?"

    30 september 2022
    We spreken elkaar telefonisch om even bij te praten. Hij (sportieve, energieke veertiger met eigen bedrijf en gezin) kwam een paar weken geleden b...
  • Bij het foute (rechten)eind

    27 februari 2023
    Ze kijkt me ongemakkelijk aan en wiebelt wat op haar stoel. Ik vraag of ze het fijn vindt als ik eerst even uitleg wie ik ben, wat ik doe en wat ze...
  • Het begint bij een kop koffie

    28 september 2022
    Het gaat echt niet meer.’ De man oogt vermoeid. Hij kijkt naar me met samengeknepen ogen en gebalde vuisten. ‘De huisarts zegt dat ik meer moet on...
  • Eerste liefde

    14 februari 2023
    Hij is 7 jaar oud en, net zoals ik, op het verjaardagsfeestje van zijn moeder. Zijn moeder maakt zich wat zorgen: hij is de laatste paar dagen zo s...
    Wil jij ook lichter leven en werken?

    Spreekt wat je tot nu toe hebt gelezen je aan? Bel of mail me dan vooral voor een (uiteraard) gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.

    concept & webdesign smackitcreations.com