Muisstil van angst

Ze kijkt me verlegen aan. Begin dertig, net samenwonend, geen kinderen. Dan zucht ze diep. „Ik merk dat ik weer heel erg angstig ben op het moment,” zegt ze. „Ik heb dat altijd al wel gehad. Na de aanslag in de metro in Brussel was ik bijvoorbeeld heel bang voor terroristische aanslagen. Zo kan ik nog wel even doorgaan.” Ze kijkt me wat wanhopig aan.

„Zes jaar geleden ben ik hiervoor al bij een psycholoog geweest. Toen werd het minder. Maar nu speelt het weer op. Ik ben erg bang voor muizen. Altijd al geweest. En nu woon ik samen met mijn vriend in een oud huis in Amsterdam.” Ze rilt even. „Laatst was er dus een muis in huis. In de keuken. Ik zag hem lopen. Mijn vriend ook.” Sindsdien durft ze niet meer op blote voeten door het huis te lopen. De keuken vermijdt ze zoveel mogelijk. Haar vriend moet eerst controleren of er geen muis zit. Hij heeft alle kieren en gaten dichtgemaakt. Het is bij die ene keer gebleven. Toch blijft haar lijf alarm slaan. 

Angst is soms een rookmelder die blijft piepen, ook als er allang geen rook meer is. 

We praten over muizenangst. Dat het niet raar is om ergens van te schrikken. Veel mensen hebben een natuurlijke afkeer van kleine, snelle dieren. Net zoals we voorzichtig zijn bij slangen of spinnen. Maar voorzichtigheid is iets anders dan paniek. Samen onderzoeken we haar gedachten. Is het nodig om bang te zijn voor muizen? In strips en films staan mensen vaak boven op tafels zodra er een muis door de kamer schiet. Maar is dat eigenlijk terecht? 

We bespreken feiten en mythes. Dat muizen veel banger zijn voor mensen dan andersom, wist ze niet. Dat muizen geen gevaarlijke dieren zijn, maar wel onhygiënisch kunnen zijn in huis, helpt haar om het realistischer te bekijken. Geen monsters dus. Wel ongewenste logees. Langzaam ontstaat er ruimte voor een nieuwe gedachte. Niet: er is een muis in huis. Maar: er is géén muis meer in huis. Ze heeft hem al weken niet gezien of gehoord. Alle kieren zijn dicht. Haar vriend heeft gedaan wat nodig was. De gedachte dat er is géén muis meer is geeft haar meteen meer rust, vertelt ze. Alsof haar hoofd eindelijk een andere zender vindt. 

We oefenen ook met haar ademhaling. Vier tellen inademen, vier tellen vasthouden, vier tellen uitademen, vier tellen vasthouden, en dat vier keer. Een simpele oefening, en voor haar een manier om uit de paniek te blijven. Niet vechten met de angst, maar haar lijf laten merken: het is nu veilig. 

De volgende keer straalt ze al bij binnenkomst. „Het voelt zoveel rustiger,” zegt ze. „Ik weet nu dat ik mijn angst niet bén. Ik kan er anders mee omgaan.” Die sessie gaan we een stapje verder. We kijken hoe ze haar angst nog wat lichter kan maken. Niet door meteen heldhaftig op blote voeten door de keuken te dansen, maar stap voor stap. Eerst plaatjes. Later misschien filmpjes. 

We beginnen met Mickey Mouse. Daar is ze niet bang voor. Op een schaal van 1 tot 10 geeft ze die meteen een 1. Een uitstekend begin. Als de angst onder de 3 blijft, mag ze door naar een iets spannender plaatje of filmpje. Thuis gaat ze verder oefenen. Rustig, gedoseerd, met haar ademhaling als anker. 

Bij het weggaan zegt ze: „Mijn vriend is zaterdag weg. Dan wil ik proberen alleen thuis te slapen.” Ik glimlach. „Dat kun jij. En misschien helpt het om iets vertrouwds bij je te hebben. Een T-shirt van je vriend bijvoorbeeld. Geur kan verrassend geruststellend zijn.” Ze lacht. En zo loopt ze de deur uit. Niet angstvrij, maar wel moediger. 

Soms begint dapperheid heel klein. Op kousenvoeten, door een huis waar geen muis meer is. 

Deze column is ook gepubliceerd in iets kortere vorm in de Baarnsche Courant van dinsdag 23 juni 2026.