Aan / Uit

De hele dag staat ze eigenlijk ‘aan’: van het moment dat ze wakker wordt begint het gelijk met gedachten die door haar hoofd racen. En het stopt pas als ze in slaapt valt. Dit trekt ze niet meer. Hoe kan ze de ‘uit-knop’ weer vinden?

Ze vertelt dat ze vroeger dit nooit had. Maar nu moet ze zoveel ballen hooghouden: ze is sinds drie jaar gescheiden en heeft twee tieners thuis, waarvan er eentje eindexamen moet doen en de ander veel begeleiding met het huiswerk nodig heeft. Haar vader zit in een verzorgingstehuis en heeft dementie. Haar moeder woont nog thuis maar kan niet goed alleen wonen en doet steeds meer een beroep op haar. Haar broer woont op twee uur rijden en ‘drukt zijn neus’ en haar zus heeft een gehandicapt kind, dus die wil ze ook niet belasten. Oh ja, en dan is er natuurlijk ook nog werk. Ze werkt in de buurtzorg en dat is nu ook alle hens aan dek met personeelstekorten, veel zieken etc. Ze zucht heel diep, en kijkt me vermoeid aan.

“Wow” zeg ik warm, “jij krijgt het wel voor je kiezen zeg. Geen wonder dat je constant aan staat. Wanneer voelde je voor het laatst echt even op ‘uit’ staan, wat deed je toen?” Ze kijkt me verrast aan en zegt dan: “Uhm, daar moet ik echt even goed over nadenken.” Ze is een paar minuten stil en zegt dan, aarzelend: “Eigenlijk kan ik me dat niet meer herinneren. Erg he?!”

Ik knik haar weer warm toe en vraag nieuwsgierig door: “Niet erg hoor, heel begrijpelijk. Waren er momenten dat je je kan herinneren waar je je redelijk ontspannen en wat chiller voelde?” Ze denkt hard na en zegt dan, met een scheve grijns, “Als ik mijn pyjama aantrek, dan voel ik me ontspannen, dan mag ik naar bed, eindelijk rust.” We moeten alle twee lachen.

“Okay, als we dan nu eens afspreken dat jij om 8 uur ’s avonds gewoon lekker je pyjama aantrekt, zou je dat fijn vinden en je helpen te ontspannen?” check ik dan. Ze kijkt me verbluft aan, grijnst wat verlegen en zegt dan “Misschien wel, ja. Maar dat is toch gek?” Ik haal mijn schouders op en zeg nonchalant, “Als jij je fijn en ontspannen voelt in je pyjama en je daardoor ’s avonds beter kunt ontspannen, is het dan toch alleen maar slim om dit te gaan doen? Wat kan jou het schelen wat anderen ervan denken?”

De volgende keer dat ik haar zie vertelt ze dat ze heel regelmatig nu om 8 uur in pyjama op de bank zit en ook ’s avonds weer is gaan tekenen om te ontspannen. En zo grappig, haar dochter doet soms mee en zitten ze ’s avonds in hun pyjama’s samen lekker te tekenen en te praten. Mooie momenten, zo samen. Ze slaapt nu ook weer een stuk beter. De aan/uitknop staat nu soms ook gewoon weer op ‘uit’ had ze gemerkt. Blij kijkt ze me aan. Ik zeg: “Trots op je, goed gedaan!” 

Deze column is ook gepubliceerd in de Baarnsche Courant van maandag 15 januari 2023.